Tư Nhép

Khoảng hơn 10 năm trước là giai đoạn hoàng kim của 2 câu lạc bộ Gạch Đồng Tâm Long An và Hoàng Anh Gia Lai khi cả hai đội thay phiên giữ cúp 4 mùa liên tiếp từ 2003 – 2006.

Những trận đại chiến nảy lửa với một bên là bộ đôi tiền vệ xuất sắc nhất Việt Nam bấy giờ Tài Em – Minh Phương cùng với Santos trấn giữ khung thành và anh em nhà Rodriguez ở phía trên; bên kia là bộ ba người Thái Lan bay: Kiatisak – Dusit – Tawan, sau này là Thonglao.

Trận đầu còn là dịp để 2 ông bầu chịu chơi nhất V-league thể hiện đẳng cấp khi mà họ sẵn sàng chi số tiền thưởng cho một trận thắng còn cao hơn cả chức VĐQG. Nói không ngoa, derby Việt Nam hồi đó còn được gọi bằng cái tên hết sức đơn giản: Gạch – Gỗ.

Nhưng tất cả chỉ là sự hào nhoáng của giới truyền thông. Đằng sau đó, ít người biết về một gã đàn ông, người đã đứng sau giúp đỡ Gạch thủ lấy lại cân bằng trong cuộc sống sau những trận chiến khốc liệt đó.
---------------------
(20h: chuyến bay chở GĐTLA sau trận đấu ở sân Chi Lăng về đến Tân Sơn Nhất)

Một giờ sau, dàn xế của những Tài Em, Minh Phương, Quý Sửu,… đã đậu đặc lừ trước quán.

“Đó, chỗ đó đó, bọn nó đậu xe ở đấy, còn bọn nó ngồi nhậu ngay chính chỗ tụi mày đang ngồi hiện giờ luôn, cỡ chục cái bàn. Tụi nó ghé đây toàn gọi trước một tiếng, cua ghẹ gà heo nhím chó gì chỉ cần gọi trước một tiếng, dù có lên rừng xuống biển, anh Tư vẫn lo cho tụi bây đầy đủ mồi màng!”

“ĐM! Bọn nó uống khiếp, một thằng đâu cỡ cả thùng!”

Gã đàn ông đầu bạc trắng với giọng khàn khàn kể lại.

Hơn 25 năm lái xe dọc Bắc ngang Nam đủ để lão có một vốn sống dồi dào, phong phú từ chế nhạc bài Anh Ba Khía “Quán của tao đặt tên anh Tư Nhép, món ngon rất nhiều giá lại rất bình dân.” đến Đường thi:

“Tửu phùng tri kỷ thiên bôi thiểu

Bia uống mềm môi ai trả tiền?”

Mồi bén, giá bình dân giữ khách một, thì cái tính hào sảng, nghĩa khí đúng chất Nam Bộ; ăn nói bặm trợn, phóng khoáng mà vui vẻ, nhiệt tình là thứ giúp lão giữ khách lâu dài.

Ngồi với lão lâu lâu nghe lão đâm cho hơi vọng cổ, hay kể chuyện quá khứ y như phim kiếm hiệp, trận túy lúy nó cứ sảng khoái, rộn ràng.

“Bây giờ, bọn nó thỉnh thoảng vẫn ghé tao, như thằng Minh Phương đâu làm HLV trên Bình Phước, hôm rồi trốn đội ra đây ngồi với tao, vậy là tao vui rồi!” – Lão nói khi đã ngà ngà, giọng đượm chút buồn tuổi già.

GĐ,18/2/17

Lịch sử cách ị hay là sự thay đổi mãi mãi phương thức ở của loài người?

Một trong những phát minh quan trong nhất góp phần kiến tạo nên hình thái đô thị hiện nay mà loài người đã phát minh ra, xuất phát từ nhu cầu hết sức cơ bản: ĐẠI TIỆN (dân gian tùy vùng miền gọi là đi cầu/ỉa/nặng).

Con trai đỡ đầu của nữ hoàng Elizabeth đệ Nhất, John Harington, khởi nguồn với thiết bị bồn cầu xả nước hiện đại đầu tiên năm 1596 với biết bao chế giễu và kết thúc sự nghiệp sáng tạo của mình trong sự nhạo báng, cười chê của mọi người.

200 năm sau (1775), Alexander Cumming đã làm nên cuộc cách mạng trong lịch sử, khi cải tiến phát minh "vớ vẩn" kia, áp dụng một ống hình chữ S (ta gọi cái dạ dày) ngay bên dưới bồn cầu. Chính điều này đã ngăn chặn mùi hôi từ cống đẩy ngược lên trên.

Nhờ có phát minh này, lần đầu tiên, chức năng "đại tiện": được gộp chung vào khu ở, hiện diện trong từng ngôi nhà, trong từng phòng ngủ, để từ đó các căn hộ khép kín ra đời.

Sau đó, người ta chồng các căn hộ khép kín này lên nhau theo các nguyên tắc, tạo thành các cao ốc, và từ đó, lối ăn ở của loài người được định nghĩa lại mãi mãi, theo hướng từ mở rộng bề ngang sang nâng cao chiều dọc.

Có thằng bạn...

Có thằng bạn, thi thoảng 11, 12h đêm nhận được cuộc gọi của nó, “phẻ (khỏe) không mai phen (my friend)” là biết nó mới vào Sài Gòn và đang xỉn té bờ té bụi rồi.

Thằng này là cốt 4 năm đại học tới giờ, anh em trải qua biết bao chuyện mà nói.

Có lần, đá bóng xong, 2 thằng vào lẩu cá 44 huyền thoại làng đại học, gọi cái điêu hồng và một chai nếp. Hôm đó mình mệt, uống được 2 ly, tới ly thứ 3 thì gọi tên huệ. Vậy là hôm đó một mình nó ngồi uống hết chai.

Lần khác, cuối tháng, hai thằng cạn túi, ra quán quen gần sinh tố chửi, gọi mấy con khô, cưa thằng nửa lít, hút người nửa gói Jet, câu chuyện cứ dài mãi như vô tận.

Thêm lần này nữa, uống quán ốc 621 say mất biết rồi, hai thằng quyết định vào khách sạn ngủ. Vậy mà, vừa nhận phòng xong, nó trở ra, chạy xe về quận 10, để mình thân nam nhi liễu yếu đào tơ phải ngủ một mình với ba cô gái đẹp. Quả là mất dạy bỏ xừ.

Nói về nó thì mãi không hết chuyện. Hôm nay, nhớ nó quá, tính lên lầy chung mà nó lại cho mình leo cây, đm thằng bạn thân...ai nấy lo.

Nữ nhà báo và Quy hoạch sư trưởng thành phố New York

Robert Moses chưa từng giữ bất kỳ chức vụ chính thức nào trong bộ máy hành chính thành phố New York. 13 cây cầu, 2 hầm chui, 669 km đường xa lộ, 658 sân chơi, 10 hồ bơi công cộng khổng lồ, 17 công viên xây mới, cải tạo vô số công viên cũ (nhờ ông mà quỹ cây xanh TP tăng thêm hơn 1 triệu ha), 150.000 nhà ở; thúc đẩy xây dựng vận động Shea, trung tâm nghệ thuật Lincoln và tòa nhà Liên Hiệp Quốc, đó là những gì ông làm được dưới vai trò cố vấn 7 đời thống đốc. Người ta nói đùa rằng Moses không làm việc cho các thị trưởng và thống đốc, mà họ làm việc cho ông.

Tham vọng của ông là biến New York thành một thành phố hiện đại bậc nhất, và không thể phủ nhận rằng New York của ngày hôm nay là New York của Moses; không có Moses, New York không thể trở thành "thủ đô" của thế giới như hiện tại. Chỉ với vài nét bút, ông có thể di dời cả ngàn hộ dân cư và nhường chỗ cho các con đường trong bản thiết kế của mình.

Jane Jacobs, chuyển đến New York năm 18 tuổi với tấm bằng trung học và chứng chỉ hành nghề tốc ký, là một người phụ nữ bình thường, một người vợ, một người mẹ, một nhân viên bình thường ở tòa báo chuyên viết về cuộc sống đô thị.

Bà và con trai sống ở khu Greenwich Village, nơi mà Moses và các đồng nghiệp xem không khác gì một khu ổ chuột và cần phải phá bỏ 14 dãy nhà tại đó để xây dựng các khu chung cư cao tầng; đồng thời, xây dựng 4 làn đường cao tốc xuyên qua quảng trường Washington, nơi bà và con trai thường dạo chơi. Đó là một phần trong dự án quy hoạch lại New York.

Với óc quan sát tinh tế, bà đã nhận ra các vấn đề của chính sách quy hoạch trong thời điểm đó chỉ dựa trên số liệu, và tính thiếu thực tế trong quan sát, cũng như các nguyên tắc, phương pháp quy hoạch hiện tại không quan tâm đến các cộng đồng nhỏ, tính xã hội hay văn hóa khu vực.

Bài báo “Downtown is for People” (Trung tâm là của người dân) của bà đăng trên tạp chí Fortune 1958 ngay lập tức nhận được sự ủng hộ từ các nhà xã hội học và đặc biệt là từ phía người dân. Nó như một cái tát vào cộng đồng quy hoạch, đặc biệt là Moses.

"If the downtown of tomorrow looks like most of the redevelopment projects being planned for it today, it will end up a monumental bore. But downtown could be made lively and exciting -- and it's not too hard to find out how." (Trích đoạn mở đầu bài báo “Downtown is for People”).

Tạm dịch: “Nếu như khu trung tâm của ngày mai trông giống như hầu hết các dự án cải tạo được đề ra ngày hôm nay, nó sẽ kết thúc như những tượng đài của sự nhàm chán. Nhưng khu trung tâm có thể được tạo ra tràn đầy sức sống, thú vị, và không quá khó để tìm ra cách thực hiện”.

Dự án vấp phải sức cản; Moses, vốn không quen với thất bại, tức giận lao vào phòng làm việc và hét toáng lên: "Không có ai chống lại dự án này cả. Không ai, không ai, không một ai, ngoài một mớ các bà nội trợ!".

Nhưng Moses chưa dừng lại. Một dự án mới mang tên Lower Manhattan Expressway (Cao tốc Hạ Manhattan) với 10 làn xe xuyên qua khu SoHo (là một quần thể dân cư được xây dựng từ thế kỷ XIX, với kiểu kiến trúc đúc sắt đặc trưng và nổi bật nhất New York) được lên kế hoạch chi tiết.

Và dĩ nhiên, một lần nữa, Jane Jacobs không thể đứng bên lề. Cùng với vài người có tiếng nói, bà thành lập một Ủy ban phản đối dự án, cũng như vận động, kêu gọi người dân cùng phản đối.

Trước sức ép lớn từ công chúng và dư luận, một phiên họp được tổ chức khẩn cấp nhằm cân nhắc sự cần thiết của dự án. Sau sáu tiếng họp, toàn thể hội đồng thống nhất loại bỏ dự án đường. Chàng David tí hon đã chiến thắng gã khổng lồ Goliath.

Chính nhờ sự kiện gây chấn động này, một tác phẩm đã ra đời, với "những tư tưởng đã gây chấn động những tư duy quy hoạch truyền thống vào thời điểm đó trên thế giới" (Quy hoạch gia Nguyễn Đỗ Dũng). Quyển sách đó là The Death and Life of Great American Cities (Cái chết và Cuộc sống của những thành phố lớn nước Mỹ).

Bà viết trong Lời giới thiệu quyển sách: "Tôi sẽ chủ yếu viết về những thứ hết sức bình thường, ví dụ như, loại đường phố nào thì an toàn, loại nào thì không; tại sao một số công viên thật tuyệt vời, số còn lại đầy cạm bẫy chết chóc, tại sao một số khu ổ chuột vẫn tiếp tục là một khu ổ chuột, còn một số khác có thể tự cải tạo dù gặp phải các thách thức về tài chính và chính quyền....”.

“Tạo ra một thành phố như mơ thật đơn giản. Nhưng để xây được một thành phố thực sự đáng sống đòi hỏi trí tưởng tượng”. - Jane Jacobs.